Amazon Web Services (AWS) tarafından ARM mimarisi temel alınarak özel olarak tasarlanan AWS Graviton işlemcileri, yüksek performansı maliyet avantajı ve enerji verimliliğiyle bir araya getirerek bulut bilişim alanında önemli bir dönüşüm yarattı. AWS, ilk Graviton işlemcisini 2018 yılında piyasaya sürdü. Ardından 2020’de Graviton2, 2021’de Graviton3 ve 2023’te daha gelişmiş özelliklerle öne çıkan Graviton4 tanıtıldı. Her yeni nesil, daha zorlu iş yüklerini karşılamak üzere performans ve verimlilik alanlarında önemli iyileştirmeler getirdi.
Bu yazıda Graviton işlemcilerinin her neslini, teknik özelliklerini ve gelişim sürecini ele alarak performans ve enerji verimliliği alanında kaydedilen ilerlemeleri inceleyeceğim.
AWS Graviton işlemcileri, bulut tabanlı uygulamaların ihtiyaçlarına yönelik özel optimizasyonlar sunmak üzere tasarlanmıştır. Her yeni nesilde çekirdek mimarisi, üretim teknolojisi, enerji tüketimi ve işlem performansı açısından önemli gelişmeler sağlanmıştır. Şimdi bu nesilleri ve teknik özelliklerini daha yakından inceleyelim.
2018 yılında piyasaya sürülen ilk Graviton işlemcisi, AWS’nin ARM tabanlı bulut bilişim alanına attığı ilk adım oldu. Genel amaçlı, düşük güç tüketen iş yüklerine odaklanan bu işlemci, AWS’nin özel donanım çözümleri geliştirme yaklaşımını ortaya koydu.
Teknik özellik | Açıklama |
|---|---|
Çekirdek mimarisi | ARM Cortex-A72 (64 bit) |
Üretim teknolojisi | 16 nm |
Çekirdek sayısı | 16’ya kadar |
Bellek bant genişliği | Orta düzey, DDR4 desteği |
Temel kullanım alanları | Hafif web sunucuları, basit mikro hizmetler, geliştirme ve test ortamları |
Değerlendirme: İlk nesil Graviton, yoğun işlem gücü veya yüksek veri işleme kapasitesi gerektiren uygulamalar için ideal değildi. Kayan nokta hesaplamaları ve kriptografik işlemler konusundaki performansı da sınırlıydı.
2020 yılında tanıtılan Graviton2, performans, verimlilik ve farklı iş yüklerine uyum açısından önemli gelişmeler sundu. ARM Neoverse N1 mimarisi üzerine inşa edilen bu nesil, Graviton ailesinin daha zorlu uygulamalarda kullanılmasının önünü açtı.
Teknik özellik | Açıklama |
|---|---|
Çekirdek mimarisi | ARM Neoverse N1 (64 bit) |
Üretim teknolojisi | 7 nm |
Çekirdek sayısı | 64’e kadar |
Bellek bant genişliği | Yüksek; DDR4-3200 desteği, yaklaşık 205 GB/sn |
Temel kullanım alanları | Web ve uygulama sunucuları, bellek içi önbellekler, konteyner tabanlı iş yükleri ve toplu işlem süreçleri |
Değerlendirme: İlk nesle kıyasla yedi kata kadar performans artışı ve iki kat kayan nokta işlem performansı sunduğu belirtilen Graviton2, bulut tabanlı iş yükleri için optimize edildi.
AWS, 2021 yılında Graviton3 işlemcisini tanıttı. Bu nesil, yapay zekâ (AI), makine öğrenimi (ML) ve yoğun hesaplama gerektiren uygulamalar için daha gelişmiş özelliklerle tasarlandı. ARM Neoverse V1 mimarisini temel alan Graviton3, özel donanım hızlandırmaları ve daha yüksek enerji verimliliğiyle öne çıktı.
Teknik özellik | Açıklama |
|---|---|
Çekirdek mimarisi | ARM Neoverse V1 (64 bit) |
Üretim teknolojisi | 7 nm |
Çekirdek sayısı | 64’e kadar |
Bellek bant genişliği | DDR5-4800 desteği, yaklaşık 300 GB/sn |
Temel kullanım alanları | Makine öğrenimi çıkarımı, bilimsel simülasyonlar, yüksek performanslı hesaplama (HPC) ve finansal modelleme |
Değerlendirme: Graviton3, donanım hızlandırmalı kriptografik işlemler ve kayan nokta hesaplamaları sunar. Makine öğrenimi iş yükleri için bfloat16 desteği sağlar ve Graviton2’ye kıyasla iki kata kadar makine öğrenimi çıkarım performansı sunabilir. Benzer x86 tabanlı bulut sunucularıyla karşılaştırıldığında yüzde 60’a kadar daha düşük enerji tüketimi sağladığı da belirtilmektedir.
2023’ün sonlarında tanıtılan Graviton4, Graviton3’ün güçlü yönlerini geliştirerek büyük ölçekli ve yüksek işlem gücü gerektiren iş yüklerinde verimliliği artırmayı hedefler. Aynı zamanda enerji tüketimini azaltmaya yönelik iyileştirmeler sunar.
Teknik özellik | Açıklama |
|---|---|
Çekirdek mimarisi | ARM Neoverse V2 (64 bit) |
Üretim teknolojisi | 5 nm |
Çekirdek sayısı | 80’e kadar |
Bellek bant genişliği | DDR5-5200 desteği, 350 GB/sn’ye kadar |
Temel kullanım alanları | Gerçek zamanlı veri analitiği, çok modlu yapay zekâ, yüksek performanslı bulut bilişim ve büyük veri işleme |
Değerlendirme: Graviton4; makine öğrenimi, ağ performansı ve şifreleme ile şifre çözme yeteneklerinde gelişmeler sunar. Graviton3’e kıyasla makine öğrenimi performansında üç kata kadar iyileşme ve iş yükü başına enerji tüketiminde yüzde 30’a kadar azalma sağladığı belirtilmektedir.
Graviton işlemcilerinin her nesli, bulut tabanlı uygulamaların değişen ihtiyaçlarını karşılamak üzere yeni teknik iyileştirmeler getirmiştir. Bu gelişmeler özellikle çekirdek mimarisi, bellek bant genişliği, üretim teknolojisi ve iş yükü optimizasyonlarında görülmektedir.
Çekirdek mimarisi: ARM Cortex-A72 mimarisinden ARM Neoverse V2 mimarisine geçiş, işlem gücü ve verimlilik açısından önemli gelişmeler sağlamıştır.
Üretim teknolojisi: İlk nesildeki 16 nm teknolojisinden Graviton4’teki 5 nm teknolojisine geçiş, daha yüksek transistör yoğunluğunu ve daha düşük enerji tüketimini desteklemiştir.
Bellek bant genişliği: DDR4 teknolojisinden DDR5’e geçiş, veri erişim hızını ve aynı anda yürütülebilen işlem sayısını artırmıştır.
Yapay zekâ ve makine öğrenimi: Graviton3 ve Graviton4, kriptografik işlemler ve makine öğrenimi görevleri için donanım hızlandırma özellikleri sunarak ilgili iş yüklerinde gecikmeyi ve enerji tüketimini azaltmayı hedeflemiştir.
Her Graviton nesli, belirli iş yüklerine göre optimize edilerek daha yüksek performans ve maliyet verimliliği sunmayı amaçlar.
Graviton (1. nesil): Temel web sunucuları ve basit arka uç hizmetleri gibi düşük güç tüketimi gerektiren hafif uygulamalar için uygundur.
Graviton2 (2. nesil): Daha fazla çekirdek ve yüksek bellek bant genişliği sayesinde veri işleme, konteyner tabanlı uygulamalar ve ölçeklenebilir web uygulamalarında kullanım alanını genişletmiştir.
Graviton3 (3. nesil): Makine öğrenimi çıkarımı, bilimsel simülasyonlar ve gerçek zamanlı veri işleme gibi yoğun hesaplama gerektiren iş yükleri için tasarlanmıştır. Donanım hızlandırmalı kriptografik işlemler ve kayan nokta hesaplamaları sayesinde yapay zekâ ve makine öğrenimi uygulamaları için avantaj sağlar.
Graviton4 (4. nesil): Çok modlu yapay zekâ, büyük veri işleme ve karmaşık analitik gibi büyük ölçekli ve yüksek performans gerektiren iş yüklerine odaklanır.
Aşağıdaki tablo, dört neslin temel teknik özelliklerini karşılaştırmalı olarak göstermektedir.
Özellik | Graviton | Graviton2 | Graviton3 | Graviton4 |
|---|---|---|---|---|
Çekirdek mimarisi | ARM Cortex-A72 | ARM Neoverse N1 | ARM Neoverse V1 | ARM Neoverse V2 |
Üretim teknolojisi | 16 nm | 7 nm | 7 nm | 5 nm |
Maksimum çekirdek sayısı | 16 | 64 | 64 | 80 |
Saat hızı | 2,3 GHz’ye kadar | 2,5 GHz’ye kadar | 3,1 GHz’ye kadar | 3,3 GHz’ye kadar |
Bellek türü | DDR4 | DDR4-3200 | DDR5-4800 | DDR5-5200 |
Bellek bant genişliği | Yaklaşık 80 GB/sn | Yaklaşık 205 GB/sn | Yaklaşık 300 GB/sn | Yaklaşık 350 GB/sn |
Kayan nokta performansı | Orta düzey | Graviton’un 2 katı | Graviton2’nin 2 katı | Graviton3’ün 1,5 katı |
Kriptografik hızlandırma | Temel düzey | Geliştirilmiş | Donanım hızlandırmalı | Gelişmiş donanım hızlandırma |
Makine öğrenimi desteği | Sınırlı | Temel düzey | bfloat16 ve 2 kata kadar çıkarım performansı | Graviton3’e kıyasla 3 kata kadar çıkarım performansı |
Enerji verimliliği | Temel düzey | Graviton’a kıyasla 2 kat | Benzer x86 sistemlerine kıyasla yüzde 60’a kadar daha düşük enerji tüketimi | İş yükü başına yüzde 30’a kadar daha düşük enerji tüketimi |
Temel kullanım alanları | Hafif web uygulamaları | Genel amaçlı işlem gücü ve HPC | Makine öğrenimi, HPC ve yapay zekâ | Büyük veri, gerçek zamanlı analitik ve yapay zekâ |
Graviton işlemcileri, özellikle bulut tabanlı uygulamalarında performans ve maliyet dengesini iyileştirmek isteyen işletmeler için geleneksel x86 işlemcilere güçlü bir alternatif sunar.
Bu işlemcilerin öne çıkan avantajları şunlardır:
Fiyat-performans avantajı: Bulut tabanlı uygulamalarda işlem maliyetlerini optimize etmeye yardımcı olur.
Enerji verimliliği: Daha düşük enerji tüketimiyle iş yüklerinin çalıştırılmasını destekler.
Farklı iş yüklerine uyum: Basit web uygulamalarından veri analitiğine, makine öğreniminden gerçek zamanlı işlemeye kadar çeşitli senaryolarda kullanılabilir.
Sürekli gelişim: Her yeni nesilde artan işlem gücü ve iyileştirilen donanım özellikleri, değişen bulut bilişim ihtiyaçlarına yanıt verir.
Graviton4’ün çekirdek sayısı, bellek bant genişliği ve enerji verimliliği alanlarındaki gelişmeleri, AWS’nin ARM mimarisini ileriye taşıma konusundaki kararlılığını ortaya koymaktadır. Bulut ortamlarını verimli biçimde ölçeklendirmek isteyen ekipler için Graviton ailesi, uzun vadeli altyapı planlamasında değerlendirilebilecek seçeneklerden biridir.
Bulut bilişim teknolojileri gelişmeye devam ederken AWS Graviton, yüksek performansı maliyet avantajıyla birleştirmeyi hedefleyen çözümler arasında öne çıkmaktadır.
Yeni nesil, yüksek performanslı ve uygun maliyetli bir işlem çözümü arıyorsanız Graviton tabanlı AWS bulut sunucuları, iş yükleriniz için değerlendirmeye değer bir seçenek olabilir.
Barış, AWS Certified Solutions Architect Professional olup, çeşitli iş kollarında bulut hizmetleri ve bulut operasyonları alanında 10 yılı aşkın deneyime sahiptir. Teknoloji hakkında daha fazla öğrenme ve bilgi paylaşma hevesi, işletmelere mentorluk yapmasını ve teknoloji bilgisi yüksek profesyoneller ve topluluklar için teknik içerikler oluşturmasını kapsar.
Teknoloji kullanımımız, çözümlerimiz ve rehberlerimizle ilgili en son güncellemeleri ve makaleleri keşfedin.
Size daha iyi bir deneyim sunmak için çerez kullanıyoruz.
Kişiselleştirilmiş içerikle size daha iyi bir deneyim sunmak için çerezleri kullanıyoruz.
Çerezler, ziyaret ettiğiniz web siteleri tarafından bilgisayarınıza gönderilen ve saklanan küçük dosyalardır. Bir sonraki ziyaretinizde tarayıcınız çerezi okuyarak bilgileri, çerezi oluşturan web sitesine veya öğeye iletir.
ㅤㅤㅤㅤㅤㅤ
Çerezler, web sitemizi her ziyaret ettiğinizde sizi otomatik olarak tanımamıza yardımcı olur, böylece deneyiminizi kişiselleştirebilir ve size daha iyi hizmet sunabiliriz.


