Linux’un 30 yıldır hayatımızda olduğuna inanabiliyor musunuz?
Sufle olarak Linux’un büyük hayranlarıyız ve Açık Kaynak Yazılımlarını destekliyoruz. “Paylaşmak güzeldir” anlayışını benimseyen topluluğun bir parçasıyız.
25 Ağustos 1991’de Linus Torvalds, bugün modern dünyamızın merkezinde yer alan Linux Çekirdeği (Linux Kernel) hakkında comp.os.minix haber grubunda tarihe geçen açıklamasını yaptı.
Minix kullanan herkese merhaba!
\
386 (486) AT klonları için ücretsiz bir işletim sistemi geliştiriyorum (sadece bir hobi, GNU kadar büyük ve profesyonel olmayacak). Bu proje nisan ayından beri üzerinde çalıştığım bir fikir ve artık şekillenmeye başladı. İşletim sistemim bazı yönlerden Minix’e benzediği için (pratik nedenlerle dosya sisteminin aynı fiziksel düzenini kullanması gibi) insanların Minix’te sevdiği ve sevmediği özellikler hakkında geri bildirim almak isterim.
\
Şu ana kadar bash (1.08) ve gcc (1.40) yazılımlarını sisteme taşıdım ve her şey çalışıyor gibi görünüyor. Bu da birkaç ay içinde kullanılabilir bir şey ortaya çıkarabileceğim anlamına geliyor. İnsanların en çok hangi özellikleri istediğini öğrenmek isterim. Her türlü öneriye açığım ancak hepsini uygulayacağıma söz veremem :-)
\
Linus (torvalds@kruuna.helsinki.fi)
\
Not: Evet, hiçbir Minix kodu içermiyor ve çok iş parçacıklı bir dosya sistemine sahip. Taşınabilir DEĞİL (386 görev değiştirme mekanizmalarını vb. kullanıyor) ve muhtemelen AT sabit diskleri dışında hiçbir şeyi desteklemeyecek; çünkü elimde yalnızca onlar var :-(.
Bu arada, Linux topluluğunun önemli bir bölümü Linux Çekirdeği’nin ilk kez kamuoyuna sunulduğu 5 Ekim tarihini kutluyor. Diğerleri ise projenin doğum günü olarak bugün, 25 Ağustos’u kabul ediyor. Gerçek doğum tarihi konusunda pek çok tartışma olsa da Linus, bu iki tarihten birini ya da ikisini birden kutlamanızdan memnun olduğunu söylüyor! Hangi doğum gününü kutlayacağınız size kalmış.
Bence iki doğum gününü de kutlamakta bir sakınca yok. Sonuçta daha fazla parti ve pasta demek!

Bu yıl dönümünü biraz daha unutulmaz kılmak için Linux tarihinde öne çıkan olayların bir listesini hazırladık. Bugüne kadar neler yaşandığına birlikte göz atalım.
25 Ağustos 1991’de, Helsinki Üniversitesi’nde öğrenim gören 21 yaşındaki bir öğrenci Usenet haber grubuna bir e-posta yazdı. Üzerinde çalıştığı ücretsiz işletim sisteminden söz etti ve bunu “sadece bir hobi” olarak tanımlayarak GNU kadar büyük ve profesyonel olmayacağını belirtti.
Linux her zaman açık kaynaklı bir yazılım değildi. İlk Linux lisanslarının birçoğunda ticari amaçlı yeniden dağıtım yasaktı.
MCC ve Yggdrasil Linux, ilk Linux dağıtımları arasında yer alıyordu. Ancak Patrick Volkerding’in geliştirdiği Slackware, geniş çapta başarıya ulaşan ilk Linux dağıtımı oldu ve günümüzde hâlâ geliştirilmeye ve kullanılmaya devam ediyor.
Red Hat Linux, Marc Ewing tarafından geliştirildi. Bob Young, Ewing’in şirketini satın alarak kendi şirketiyle birleştirdi ve dünyanın en başarılı Linux şirketlerinden biri olan Red Hat ortaya çıktı.
North Carolina State University’deki kişiler ilk Linux fuarını ve konferans serisini düzenledi. Sonraki yıllarda bu etkinlik, en yoğun katılımın görüldüğü yıllık Linux etkinliklerinden biri hâline geldi.
Linus Torvalds, bir penguen tarafından ısırılmış olmasına rağmen Linux’un maskotu olarak bir penguen kullanılmasını önerdi. Larry Ewing, 1996 yılında Tux fikrini hayata geçirdi. Tux, son 25 yıldır Linux’un simgesi olmayı sürdürüyor.
Linux’un ilk önemli masaüstü arayüzlerinden biri olan KDE’nin temelleri atıldı. Matthias Ettrich, kullanıcı dostu bir masaüstü ortamı oluşturmak amacıyla projeyi başlattı. Projenin adı, Unix’in Common Desktop Environment (CDE) arayüzüne de bir göndermeydi.
Avrupa’nın önde gelen kurumsal Linux sağlayıcılarından SUSE, Slackware ve Red Hat Linux ile yaptığı iş birliklerinin ardından aynı yıl ilk bağımsız Linux dağıtımını piyasaya sürdü. SUSE, Linux ve bulut teknolojileri alanında önemli bir oyuncu olmayı sürdürüyor.
En başarılı açık kaynak projelerinden biri olan GNOME, masaüstü Linux’un yaygınlaşmasında kritik bir rol oynadı. Günümüzde masaüstü Linux sistemlerimizde kullandığımız pek çok uygulamanın geliştirilmesine katkıda bulundu.
Microsoft, Linux’a odaklanmaya başladı. Linux ve açık kaynak dünyasının öncülerinden Eric S. Raymond tarafından ortaya çıkarılan Cadılar Bayramı Belgeleri, Microsoft’un Linux’u bir tehdit olarak gördüğünü ve açık kaynak ile Linux karşıtı çalışmalar geliştirmeye başladığını gösteriyordu. Microsoft, on yılı aşkın bir süre sonra bu yaklaşımını değiştirecekti.
Linux, dosya sunucusu alanında ilk kez Windows NT ile karşılaştırıldı ve sonunda kazanan Linux oldu. Sunucu işletim sistemleri konusunda Linux ile Windows arasındaki rekabet giderek kızıştı. Linux, zamanla web sunucuları ve bulut bilişim pazarlarında baskın hâle geldi.
IBM, 2001 yılında Linux’a bir milyar dolarlık yatırım yapacağını duyurdu. Bu yatırım, şirketin şimdiye kadarki en başarılı yatırımlarından biri olacaktı. IBM’in bu yaklaşımı, Linux’un kurumsal dünyada kabul görmesinin de önünü açtı.
Bu sürümle birlikte Linux, Solaris ve diğer üst düzey sunucu işletim sistemleriyle rekabet edebilir hâle geldi.
Eski SCO Unix şirketi ile Caldera Linux girişiminin birleşmesiyle ortaya çıkan SCO, Linux geçmişinden uzaklaşarak IBM’e ve diğer şirketlere dava açtı. Şirket, Linux’un Unix’in bir kopyası olduğunu iddia etti. SCO başarısız olsa da yarattığı olumsuz algı, Linux’un ticari açıdan benimsenmesini yıllarca sınırladı.
Debian Linux tabanlı Ubuntu, en popüler masaüstü Linux işletim sistemlerinden biri hâline geldi ve bulut ortamlarında kullanılan Linux dağıtımları arasında da öne çıktı.
Linux Çekirdeği geliştirme ekibi, sürüm kontrolü için yıllarca tescilli bir yazılım olan BitKeeper’a güvendi. Özgür Yazılım hareketinin öncüsü Richard Stallman, açık kaynaklı yazılım geliştirirken tescilli yazılımların kullanılmasını eleştirdi. BitKeeper da topluluğa ücretsiz sürümünü sunmayı bıraktı. Bunun üzerine Linus Torvalds kendi sürüm kontrol sistemini geliştirmeye başladı ve Git doğdu.
Google ve çeşitli donanım üreticilerinden oluşan Open Handset Alliance, Android’i duyurdu. Linux Çekirdeği tabanlı bir mobil işletim sistemi olan Android’in piyasaya çıkmasıyla Linux, mobil işletim sistemleri dünyasına ilk adımını attı. Bir milyardan fazla akıllı telefonda çalışmasıyla Android, tüm zamanların en yaygın son kullanıcı işletim sistemlerinden biri hâline geldi.
New York Borsası ve dünyanın dört bir yanındaki birçok büyük borsa, birincil işletim sistemi olarak Linux’a geçti.
Google, Linux çekirdeği tabanlı masaüstü işletim sistemi Chrome OS’u piyasaya sürdü. Daha sonra Chrome OS ile çalışan özel bilgisayarlar olan Chromebook’ları geliştirmeye başladı.
Bilgi teknolojilerindeki dönüşüm, sunucular ve veri merkezlerinden Linux üzerinde çalışan bulut sistemlerine geçişle hız kazandı.
Açık kaynaklı yazılım sağlayıcısı Red Hat, 2012 yılı finansal sonuçlarını açıkladığında 1,3 milyar dolarlık gelire ulaştığını duyurdu. Böylece yalnızca açık kaynaklı yazılımlara odaklanan bir şirket, yıllık gelirde ilk kez bir milyar dolar sınırını aşmış oldu.
Microsoft CEO’su Satya Nadella, şirketinin Linux’u desteklediğini açıkladı. Microsoft, bulut hizmetlerinde ve kendi iç sistemlerinde Linux ile açık kaynaklı yazılımlara destek vererek bu yaklaşımını ortaya koydu.
Torvalds, Nisan 2015’te 4.0 sürüm numaralı çekirdeği yayımladı. Şubat 2015 itibarıyla aralarında dünyanın önde gelen yazılım ve donanım şirketlerinin de bulunduğu 1.200’den fazla kuruluşta çalışan yaklaşık 12.000 programcı Linux’a katkıda bulunmuştu. Haziran 2015’te yayımlanan Linux 4.1 sürümünde ise yaklaşık 14.000 kişinin katkısıyla oluşturulmuş 19,5 milyon satırlık kod bulunuyordu.
Microsoft, açık kaynak patent konsorsiyumu Open Invention Network üyelerine tüm patent portföyünü devretti. Bu, şirketin açık kaynak lehine attığı en kapsamlı adımlardan biri olarak değerlendirildi. Open Invention Network, Linux ile ilgili patentlerin korunmasından sorumlu kuruluşlardan biridir.
Microsoft, Windows 10 kullanıcıları için kendi yerel Linux ortamını sunan Windows Subsystem for Linux 2.0’ı kullanıma sundu. Bu özellik, kullanıcıların Linux ve Windows’u aynı anda çalıştırmasına olanak tanıyor.
IBM, Red Hat’i 34 milyar dolara satın alarak yazılım tarihindeki en büyük satın almalardan birine imza attı. Bu hamle, Linux’un bilgi teknolojileri dünyasındaki önemini bir kez daha ortaya koydu.
Küresel bulut pazarı bugün 100 milyar doların üzerinde bir değere sahip. Büyük bulut sağlayıcıları, iş yüklerinin yaklaşık %90’ında Linux kullanıyor.
Açık kaynak hareketinin temelini oluşturan ve 30 yıldır süren bu yolculuk, bizi iş birliği yapmaya ve açık kaynak ilkeleri doğrultusunda birlikte çalışmaya teşvik ediyor.
Bugün Linux’u her yerde görebiliyoruz. Linux, modern dünyanın bir parçası!
İyi ki doğdun Linux, iyi ki varsın.
Yazımızı okuduğunuz için teşekkürler. Bugün Linux’un şerefine kadeh kaldıralım!
Linux iş yüklerinizi emanet edebileceğiniz bir iş ortağı mı arıyorsunuz? Bizimle iletişime geçin!
Melih, veri yorumlama ve pazarlama alanında uzmanlaşmış bir teknoloji meraklısıdır. İş teknolojileri hakkındaki bilgisini öğrenmeye ve paylaşmaya heveslidir. Teknolojinin organizasyonlar üzerindeki etkilerini öğrenmeye dair sürekli bir merak içindedir.
Teknoloji kullanımımız, çözümlerimiz ve rehberlerimizle ilgili en son güncellemeleri ve makaleleri keşfedin.
Size daha iyi bir deneyim sunmak için çerez kullanıyoruz.
Kişiselleştirilmiş içerikle size daha iyi bir deneyim sunmak için çerezleri kullanıyoruz.
Çerezler, ziyaret ettiğiniz web siteleri tarafından bilgisayarınıza gönderilen ve saklanan küçük dosyalardır. Bir sonraki ziyaretinizde tarayıcınız çerezi okuyarak bilgileri, çerezi oluşturan web sitesine veya öğeye iletir.
ㅤㅤㅤㅤㅤㅤ
Çerezler, web sitemizi her ziyaret ettiğinizde sizi otomatik olarak tanımamıza yardımcı olur, böylece deneyiminizi kişiselleştirebilir ve size daha iyi hizmet sunabiliriz.
